Onderzoek veehouderij en gezondheid omwonenden

Het RIVM ( Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu ) doet in Noord-Brabant en Noord-Limburg onderzoek naar de relatie tussen gezondheidsklachten en de aanwezigheid van veehouderijen
In deze regio moet je dan denken aan Deurne, Asten, Someren, Bakel, Peel en Maas, Boxtel, Reuver en Bakel.
Het RIVM doet dit in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en het ministerie van Economische Zaken.
Samen met het longfonds voorheen het astmafonds subsidiëren zij dit onderzoek.

Waarom dit onderzoek?
De eerste vraag die je natuurlijk te binnen schiet is deze:
Is er een verband tussen de aanwezigheid van veehouderij op de gezondheid van de omwonenden?
Sinds de uitbraak van Q-koorts in deze regio denken velen dat wel, nu kan dit dus bewezen worden als dat zo is.
Van 2009 tot 2011 heeft het RIVM in samenwerking met IRAS ( onderdeel van universiteit Utrecht ) en NIVEL ( Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg ) ook al een oriënterend onderzoek gedaan naar de relatie daartussen.
De resultaten waren van dusdanige aard dat men toch bepaalde vragen beantwoord wilde hebben en dat kon alleen maar om het onderzoek te intensiveren.
Er zijn aanwijzingen dat mensen die in de buurt van pluimveebedrijven wonen vaker longontsteking hebben.
Hoe komt dat? Dat wordt nu dan dus nader onderzocht.
Het eerdere onderzoek is gedaan aan de hand van huisartsgegevens, nu worden ook mensen opgeroepen met de vraag of ze mee willen werken en zelf onderzocht willen worden, en toestemming geven om hun patiëntendossiers in te zien.
Dit gebied heeft de hoogste dichtheid van veehouderijen in Nederland.
De gezondheid van mensen die op dichte afstand wonen van veehouderijen zullen vergeleken worden met de gezondheid van mensen die op langere afstand wonen.

Hoe gaat men te werk?
Er was dus al een voortraject.
Dat was een enquête uitgezet onder 28.000 mensen in november – december 2012, daarvan hebben er 15.000 het formulier ingevuld teruggestuurd.
Van die 15.000 hebben er ongeveer 10.000 aangegeven mee te willen doen aan een vervolgonderzoek.
Hiervan doen er uiteindelijk ongeveer 2.500 mee aan het onderzoek. Het gaat om een random steekproef, dus onafhankelijk van klachten..
Deze 2.500 mensen hebben een uitgebreide vragenlijst toegestuurd gekregen en materiaal met instructies om bij hun zelf een ontlastingsmonster af te nemen.
Dit moet dan al opgestuurd worden naar het RIVM te Bilthoven.
De ingevulde vragenlijst moet men meenemen als men naar het onderzoekscentrum komt.
Om een goed beeld te krijgen hoe dit onderzoek in zijn werk gaat hebben we iemand gevonden die aan dit onderzoek heeft meegedaan en er wel wat over wil vertellen.
Gerda van der Schaaf heeft aan dit onderzoek meegedaan en was bereid om de vragen die we daarover hadden te beantwoorden.
Voor de totstandkoming van dit hele artikel hebben we een telefonisch interview gehad met Kitty Maassen programmaleider van dit onderzoek en werkzaam bij het RIVM.

Maar zoals vermeld waren we met onze vragenlijst bij Gerda van der Schaaf geweest.
Begin 2014 is Gerda schriftelijk benaderd of ze mee wilde werken aan dit onderzoek.

Heb jij dan luchtwegproblemen Gerda?

Ja, 25 jaar geleden rookte ik als een ketter. Daar heb ik nu dus last van.
Daarom ben ik er dus ook tussen uitgepikt.
Ik heb de vragenlijst ingevuld en mijn ontlasting opgestuurd.
Ik ben in Bakel in een onderzoekscentrum geweest. Het parochiehuis om precies te zijn over de locatie.
Ik kwam in een kamertje en daar werd de vragenlijst met mij doorgenomen.
Deze vragenlijst ging niet alleen over ziektes of zo, nee, er werden ook heel algemene vragen gesteld.

Welke dan?
O.a.
Mijn geslacht, geboortedatum, de gezinssamenstelling, hebben we huisdieren, hebben wij landbouwhuisdieren, hoe ik kook
( eten we vis, rauw of vegetarisch ), wat doe ik in mijn vrije tijd ( fiets ik bv veel door een gebied met veehouderij). De situatie nu wordt vergeleken met mijn situatie vroeger. Woon ik nu op een boerderij, of woonde ik vroeger op een boerderij.
Ben ik ergens allergisch voor, ben ik in een ziekenhuis behandeld in het binnenland of in het buitenland, gebruik ik antibiotica.
Heb ik last van ademhalingsproblemen bij zware inspanning of bij lichte inspanning
Dan is er een lijst met allerlei medische klachten/aandoeningen waarbij ik kan aankruisen of ik daar last van heb.

  • Hoe gezond vind ik mijzelf?
  • Wat is mijn werk? Werk ik met dieren?
  • Welke opleiding heb ik gevolgd?
  • Woon ik nu in de nabijheid van een veehouderij?
  • Slaap ik goed?
  • Heb ik er meer last van in de zomer of in de winter.
  • Hoe gaat het als het heel erg warm is of juist heel erg koud.
  • En als laatste de vraag: Hoe denkt men over veehouderij?

Rare vraag of niet dan ? Een mening is toch niet medisch te bepalen!
Nou deze vraag is er extra aan toegevoegd om te kijken hoe men los van de gezondheidseffecten over de veehouderij denkt.
Hoe is de verhouding voor- en tegenstanders in dat gebied..

En daarna werd er bloed bij mij geprikt, 3 buisjes, 2 buisjes van 10 ml en 1 buisje van 5 ml.
De ontlasting die hadden ze dus al. Urine hoefde niet ingeleverd te worden.
In het ontlastingsmonster wordt er gekeken of er een bepaalde soort darmbacteriën inzitten.
Er is een soort darmbacteriën die antibiotica afbreken. Hebt u die als gezonde mens bij u dan is er niets aan de hand. Maar bij verminderde weerstand en als u dan antibiotica gaat gebruiken dan zijn juist deze bacteriën daar ongevoelig voor. Dan is de infectie niet of moeilijker te behandelen en zouden er eventuele complicaties op kunnen treden.

De longfunctie werd ook gemeten met een spirometer.
Hierbij moet je lucht inademen en zo snel mogelijk krachtig weer uitademen.
Dan kun je de longinhoud meten en hoe doorgankelijk je luchtwegen zijn.
Dit onderzoek wordt na 10 minuten herhaald maar nu krijg je een pufje en dan heb je meer longinhoud. Je ziet dan het verschil.

Neusswab afname.
Hierbij gaat men met een wattenstaafje achter in uw neus en draait rond met dat wattenstaafje.
Dan wordt dit wattenstaafje in een buisje gedaan en afgesloten.
Het is een misselijk gevoel als men dit onderzoek doet.
Neusswab kan de MRSA bacterie aantonen.
Deze MRSA bacterie die voorkomt bij varkens is moeilijk te bestrijden.
Zit niet alleen op personen mensen maar ook op gordijnen, waterkranen, stof , vloeren, beddengoed etc. Eigenlijk op alles!
Vooral mensen met verminderde weerstand lopen gevaar bij deze bacterie, dus voor zorginstellingen, ziekenhuizen en verpleeginrichtingen vormt deze bacterie een grote bedreiging.

Wangslijm
Hierbij wordt aan de binnenkant van uw mond bij uw wang wangslijm afgenomen.
Hieruit kan men onderzoeken of de aandoeningen die u heeft misschien wel erfelijk bepaald zijn.

In totaliteit is Gerda anderhalf uur binnen geweest.
Ze krijgt de uitslag van alle onderzoeken ook zelf thuisgestuurd, ook als het erfelijk is.

Het onderzoek is zeer professioneel uitgevoerd en na 15 jaar worden de resultaten vernietigd.

Maar behalve dat er 2.500 mensen onderzocht worden wordt er ook op 60 locaties maandelijks luchtmetingen gedaan.
Deze metingen worden op verschillende afstanden vanaf veehouderijen uitgevoerd.
De focus ligt op luchtweginfecties en Q-koorts want die verspreiding vindt via de lucht plaats.
Door dit 4 keer in een jaar te meten en te analyseren krijgt men hiervan dan ook een duidelijk beeld.

Door dit grootschalige onderzoek hoopt men antwoord te krijgen op de volgende vragen:

Is er meer fijnstof?
Fijnstof zijn kleine deeltjes die je niet met het blote oog kunt zien, maar het is een luchtvervuiling veroorzaakt door verkeer, industrie en veebedrijven.

Zijn er endotoxine deeltjes aanwezig in de lucht?
Deze deeltjes die een bestanddeel zijn van een bacterie kunnen irritaties van de luchtwegen veroorzaken.

Zijn er bepaalde micro-organismen aanwezig?
Tot de micro-organismen behoren ook bacteriën.
Dat sommige soorten ziektes en zelfs de dood kunnen veroorzaken is iedereen wel duidelijk.

Zitten er wel ziekteverwekkers in de lucht? Of vinden we iets anders.
Is er überhaupt een relatie te vinden?

Vele vragen op dit moment.
Hopelijk vinden ze door dit onderzoek een antwoord op die vele vragen.

Een tip om misschien ook eens een bodem- en grondwateronderzoek te verrichten.
Dan heb je alles onderzocht en heb je een compleet beeld van een bepaalde regio.

Meer informatie over dit onderwerp kunt u op de website van het RIVM vinden.