“Wij hebben niets aan onze handen”

Wij hebben niets aan onze handen.
(triple- interview met Joyce en Angelien Boerma, en moeder Tonnie )

Met onze vragenlijst en een pen togen wij op deze voor april al mooie avond naar de familie Boerma.
De familie Boerma heeft 2 dochters nl Joyce van 25 jaar en Angelien van 22 jaar.
Beide hebben ze hoorproblemen.
Joyce is zwaar slechthorend en Angelien is doof. Deze termen zullen we zometeen even uitleggen.
Moeder Tonnie zit er bij om te helpen, Joyce kan mij goed verstaan maar Angelien die moet je aankijken zodat ze kan liplezen en dat valt niet mee. Je vergeet het de hele tijd of leest een vraag af van je lijstje en dan kijk je haar niet aan.
Gelukkig dus dat Tonnie er ook bij zit en die vult aan als Joyce of Angelien het niet weten. 

De eenheid die men gebruikt om de sterkte van geluid aan te geven is decibel (dB).
Mensen die geen gehoorproblemen horen geluiden van 20 dB, Joyce hoort geluiden van 90 dB ( dan ben je zoals eerder vermeld zwaar slechthorend) en Angelien van 110 dB ( dan ben je dus doof ).
Dit zijn toch wel betere termen als die men vroeger gebruikte, toen was je nl doofstom. Een term die nergens op slaat. Zeker niet als je weet dat Angelien ’s morgens tegen moeder Tonnie zegt als ze op moet voor het rijbewijs, ik ga het halen.
We spreken elkaar nog wel zegt moeder maar Angelien komt thuis met haar rijbewijs.
Ik ben wel doof zegt ze tegen mij maar ik ben wel slim.
Zo is dat Angelien, slim ben je zeker.
De beide dames waren op zeer jonge leeftijd al slim. Als ze iets gedaan hadden wat niet mocht en moeder moest mopperen haalden ze snel het hoorapparaat uit de oren en gingen met hun gezicht op de grond liggen zodat ze ook niet konden liplezen.

Joyce is inmiddels dus 25 jaar en werkt op de wasserij bij stichting ORO.
De titel van dit interview is een opmerking van haar die ik heel erg toepasselijk vond.
Naar school ging ze in Eindhoven op een school voor kinderen met spraak/taal/hoorproblemen.
Haar hobby’s zijn korfballen, naar de thuiswedstrijden gaan van PSV, tv kijken, lezen, knutselen en op vakantie gaan naar Sicilië.

Angelien van 22 ging naar school op het instituut voor doven te St. Michielsgestel.
Hier zitten ook doven met een verstandelijke beperking en doofblinden.
Angelien werkt nu bij varkens in de kraamstallen.
Haar hobby’s zijn dieren verzorgen ( ze heeft momenteel 3 konijnen, 2 cavia’s, 1 hond, 2 waterschildpadden en een binnenaquarium ) computeren, wandelen en korfballen.

Wat betekent doof zijn nog meer in het dagelijks leven?

-Communicatie: Via gebarentaal of liplezen. Je kunt dan wel niet naar een disco omdat het daar te donker is om te kunnen liplezen.
In Den Bosch is er een keer in de maand een dovencafe. Er is daar veel licht.

-Hulpmiddelen:

Hoorapparaat: Joyce heeft een digitaal hoorapparaat, gehaald bij van Boxtel. Van Boxtel heeft een betere service dan Hans Anders, alleen al omdat er bij van Boxtel iedere dag een audicien ( gehoordeskundige) aanwezig is en bij Hans Anders niet. Je kunt er zo binnen lopen om iets af te laten stellen. Een digitaal hoorapparaat versterkt nog meer de “betere“ geluiden. Het maakt zachte geluiden harder en harde geluiden zachter. Het instellen van een digitaal hoorapparaat gebeurt naar aanleiding van een audiogram. Een audiogram is de registratie van een gehoortest in grafiekvorm. Aan de hand van een audiogram kan dan de computer het digitaal hoorapparaat instellen op de gebruiker. Je moet met een digitaal hoorapparaat wel goed oppassen als je in de douche gaat, als je gaat zwemmen of als het regent. Ze kunnen namelijk niet goed tegen vocht.
Ringleiding: Joyce heeft ook een ringleiding die voor haar is aangesloten op de tv   ( je hebt er ook voor radio en telefoon).
Een ringleiding bestaat uit een kastje en een halslus met 2 oordoppen. Het voordeel van een ringleiding is dat je alleen het geluid van de tv hoort en geen achtergrondgeluiden ( roerende lepeltjes, ritselen van papier etc. )
Het nadeel is dat als je haar roept, dan hoort ze jou niet. Ik denk dat de meeste mensen het woord ringleiding kennen van de kerk, daar staat meestal bij het binnengaan aangegeven dat er een ringleiding aanwezig is.
Je kunt natuurlijk al veel programma’s beter volgen op tv als je via teletekstpagina 888 de ondertiteling aanzet, ook voor Nederlandstalige programma’s. Maar vooral de commerciële zenders hebben dit niet voor al hun programma’s. ( officieel zitten die in Luxemburg )
Lichtbel: Als de telefoon gaat, dan zien ze dit doordat er op de stekker van de telefoon een lamp zit.
Als de telefoon gaat flikkert de lamp 3 keer, als de voordeurbel gaat 1 keer.
De lamp flikkert wel zo duidelijk, ik heb nl een demonstratie gehad, ook van de ringleiding trouwens. De lichtbel wordt vergoed door het ziekenfonds
Tolk: Angelien heeft 30 uren per jaar recht op een doventolk in privé sfeer.
Ze heeft onlangs met haar vriend een huis gekocht en bij de notaris zat dus de tolk erbij.
Ook was er een tolk bij toen ze twee keer een uitvaart had van twee nichten van haar. Ze vindt het wel niet zo leuk want je valt wel op met een tolk erbij. Een doventolk wordt vergoed door het zorgkantoor. Die kost 60 euro per uur.
Flitswekker: Bestaande uit een digitale wekker en een lamp. Als de wekker afgaat wordt je gewekt met heldere flitsen. Vergoeding via het ziekenfonds.
Trilwekker: Bestaande uit een digitale wekker en een triladapter en een trilkussen. Als de wekker afgaat wordt je gewekt door middel van trillingen. Vergoeding via het ziekenfonds.

Opleiding/werk: Als je als dove werk gaat zoeken of een opleiding wilt gaan volgen dan gaan de haren je recht op je hoofd staan
Een hoge opleiding volgen is moeilijk voor dove mensen qua taal / woordenschat. Je mag ook niet alle opleidingen doen omdat het dan te duur is. Daar moet dan een doventolk voor worden ingezet en dat kost geld. De motivatie is er zeker, maar men moet er dan tijd en geld insteken en dan haakt men af. Dit is erg frustrerend voor degene die de opleiding wil volgen.
Uitzendbureau Tempo team neemt geen dove mensen aan omdat ze onbemiddelbaar zijn, Accres wel. Toen kwam dus die opmerking van Joyce, die ik als titel heb gebruikt; we hebben niets aan onze handen
De spoeling wordt dan wel heel erg dun. Er is dan wel een jobcoach die je helpt zoeken, maar ben je ergens aangenomen dan moet er wel tijd ingestoken worden. Je moet als werkgever duidelijke uitleg geven. Het moet niet zo zijn dat je het doet voor de subsidie en de werkne(em)m(st)er maar wat laat aanmodderen.

Hoorproblemen kun je op verschillende manieren krijgen o.a. door hersenvliesontsteking, rode hond tijdens de zwangerschap en aangeboren afwijkingen /erfelijke ziektes.

Het mobieltje en met name de Sms’jes zijn wel een grote uitkomst voor onze dove medemensen. Nu kunnen ze dus lezen wat mensen willen zeggen en kunnen ze terug reageren.

Ik dank Tonnie, Joyce en Angelien dat ik hun mijn vragen mocht stellen en dat ze de tijd namen om ze te beantwoorden midden in de verhuizing en inrichting van het huis van Angelien
Apart om te vermelden is trouwens dat de vriend van Angelien geen hoorproblemen heeft en dat kom je niet vaak tegen.

Dit interview is van bijna vijf jaar geleden, het is nu mei 2012.
Angelien is inmiddels moeder van een zoon Stan, die in augustus twee jaar wordt.
Stan heeft gelukkig geen hoorproblemen..
Haar 2e kind kan ieder moment geboren worden.
Joyce werkt nog steeds op de wasserette bij het Rijtven.