Zoem Zoem Zomer ( BZZZzzzzzzzzzzzzzzz )

Heerlijk, de zomer komt er weer aan.
Voor velen het jaargetijde waar naar uitgekeken wordt.
Velen trekken er op uit in de vakantie, genieten van het weer. Kortom, het kan niet op.
Het mooie weer, het feit dat mensen er massaal op uit trekken, heeft ook zijn nadelen.
Men gaat naar de bossen, het zwembad, het strand en nemen allerlei dingen mee om te eten en te drinken.
Het eten bestaande uit allerlei vloeibare, zoete voedingsmiddelen; daar zijn bepaalde insecten dol op.
Deze vliegende en kruipende insecten o.a. mieren, wespen, vlinders en muggen, daarvan staat het merendeel bekend als vervelende, irritante wezens.
Ieder van ons heeft ’s nachts wel eens achter een vervelende mug aangezeten met alles wat er op dat moment maar binnen handbereik lag.
Wie wordt er ook niet goed van als je ’s morgens uit bed komt en er in de keuken op de aanrecht een hele colonne mieren is binnengedrongen.
Mede door de warmte, zijn de mensen luchtig gekleed en niet alle lichaamsdelen zijn optimaal bedekt, en dat lokt ook weer bepaalde insectensoorten.
Van die insecten lichten we er drie uit, die we nader gaan bekijken en we hebben enkele mensen bereid gevonden om hun ervaring met dat bepaald insect toe te lichten.
Verder hebben we ook iemand bereid gevonden om te praten over zijn ervaring met een teek.
Een steeds groter probleem binnen onze Nederlandse samenleving.
We gaan het hebben over: de wesp, de eikenprocessierups en de teek

De wesp. 

wespDe wesp is een sociaal insect en leeft samen met de koningin in een nest. Een wespennest lijkt op een papieren bol en kan wel zo groot als een voetbal worden. Het nest wordt gemaakt in verlaten muizennesten, in de grond, in schuren, muurholten, spouwmuren, in struiken of bomen of onder een dak.
Let wel op, een wespennest heeft verschillende ingangen en dus óók uitgangen.

Vele van ons beginnen paniekerig om zich heen te slaan als ze een wesp zien en dat is nou juist wat je niet moet doen.
Wespen kunnen namelijk agressief worden en vooral als het in de buurt is van hun nest de vermeende verstoorder achtervolgen.
Een wesp kan in tegenstelling tot een bij meerdere keren steken.
Een wesp heeft een angel zonder weerhaak, naaldangel genaamd.
Bij het steken blijft deze niet achter in de huid van het slachtoffer.
Een bij echter heeft een angel met weerhaken, deze blijft wel steken in de huid van het slachtoffer. Als de bij zich na de steek probeert los te trekken, scheurt de angel met gifblaas los van zijn achterlijf. Hij trekt dus als het ware dan zijn hele darmstelsel kapot en tekent daarmee zijn eigen doodvonnis.

WespennestWespennest

Als je al vroeg in het voorjaar wespen ziet dan zijn dat de koninginnen.
De temperatuur buiten is dan al dusdanig dat de koningin uit haar winterslaap is ontwaakt.
Ze begint met het bouwen van een nest en in dat nest maakt ze zeskantige hokjes, cellen genaamd. In elke cel legt de koningin een eitje. De koningin bevrucht het eitje zelf, met het sperma van de verschillende mannetjeswespen waarmee ze op het eind van het vorig seizoen mee gepaard heeft. Dit heeft ze dus de hele winterslaap bij zich gedragen in haar legboor. Hiervoor gebruikt zij de gifangel die bij de koningin als legboor dienst doet. Het is dus nooit een koningin die jou steekt maar een andere vrouwtjeswesp, die we werkster noemen.
In het begin is het nest ongeveer net zo groot als een pingpongballetje
De eitjes worden larven en worden in het begin nog door de koningin gevoed, maar dan nemen de werksters het van haar over en legt de koningin alleen nog maar eieren.
In het begin van de zomer komen er alleen maar vrouwtjeswespen uit de eieren, maar aan het einde van de zomer legt de koningin eieren in grotere cellen.
Hieruit ontstaan de mannetjes ( uit onbevruchte eitjes ) en de koninginnen ( uit bevruchte eitjes)
De kleine koninginnen in spe krijgen speciaal hormoonrijk voedsel dat door speciale klieren in de kop van de werksters wordt gemaakt. De koninginnen en mannetjes vliegen samen uit om te gaan paren. Het mannetje sterft na zijn paringsdaad vrijwel meteen. Een koningin paart met verschillende mannetjes.
De oude koningin is op het eind van het seizoen moe en stopt met eieren leggen, de aanwezige werksters in het nest hebben dan niets meer te doen en zoeken hun heil buiten het nest op zoek naar zoetigheid. Het is dan september. Op het einde van het seizoen sterven ook alle werksters en de oude koningin.

We hadden het al gehad over dat een wesp zelfs meerdere keren kan steken.
Dit kan voor vele mensen zeer grote gevolgen hebben, die je op dat moment nog niet weet.
Mensen kunnen er heel erg ziek van worden, en er zijn al mensen overleden als gevolg van een wespensteek.

We krijgen nu het verhaal te lezen van Theo Kooter.

Het zal ongeveer tien jaar geleden zijn toen Theo bessen aan het plukken was. Tijdens het plukken stootte hij tegen een wespennest aan en de hele groep kwam naar buiten gevlogen. Je krijgt dan zo’n geijkt beeld wat je altijd in tekenfilms ziet als een wespenvolk achter een verstoorder aan gaat.

Van al die wespen die naar buiten kwamen gevlogen stak hem er eentje in zijn slaap.
Toen voelde hij nog niets maar op een gegeven moment voelde hij zich niet lekker worden.
Hij is toen naar huis gelopen.
Hannie, zijn vrouw, was op dat moment juist de kinderen naar bed aan het doen.
Toen ze Theo zag schrok ze, hij was net een lijk met een ingevallen gezicht en hij had een vuurrode kop.
Verder had hij jeuk over zijn hele lichaam en deed alle kleren uit, zijn lichaam voelde ook heel erg warm aan.
Ze heeft toen de ambulance gebeld en heeft het heel kort gehouden omdat ze bang was dat Theo flauw zou vallen.
Theo had moeite met praten en slikken
Binnen no time hoorde ze de ambulance met loeiende sirene aankomen en de broeders stormden als het ware naar binnen.
Daar kreeg Theo tegengif toegediend.
Dit tegengif heeft hij nu standaard bij zich en de merknaam daarvan is Epipen.
Het is een met adrenaline voorgevulde wegwerpinjectiespuit waarmee de patiënt zich zo nodig zelf kan behandelen.
Wanneer er druk op de kop van de spuit wordt uitgeoefend door de spuit tegen het been aan te zetten, schiet de naald uit de pen door middel van het veermechaniek.
Het veermechaniek moet wel eerst worden ontgrendeld door aan de achterzijde van de pen de grijze dop te verwijderen.
De Epipen kan door de kleding heen gebruikt worden. ( zie afbeelding )

 Epipen

Adrenaline is een menselijk hormoon dat ervoor zorgt dat de luchtwegen zich verwijden en de bloedvaten zich vernauwen waardoor de ademhaling gemakkelijker verloopt, de bloeddruk weer stijgt en de hartslag weer daalt.
Dit middel is echter vrij snel weer uitgewerkt, zodat men zich daarna toch moet melden bij de huisarts voor verdere behandeling.
De dag erna is Theo op controle gemoeten bij de huisarts en heeft pillen gekregen, die hij nog een tijdje daarna heeft moeten slikken.
Standaard heeft hij nu een een Epipenset bij zich, die bestaat uit 2 wegwerpinjectiespuiten.
Deze kosten 60 euro en die moet je zelf betalen.
De spuiten zijn 1 ½ jaar goed en als je geluk hebt gaan ze dus 2 seizoenen mee. 

Vroeger is Theo wel eens door een wesp gestoken, maar niet met zulke gevolgen.
Het blijkt dat je pas een allergie gaat ontwikkelen nadat je de eerste keer bent gestoken.
Theo is niet bang voor wespen, andere raken meer in paniek dan hijzelf.
Er is ook nog een kuur die je langzaam laat wennen aan het gif zodat je immuun raakt voor het gif, dit heeft Theo niet gedaan omdat je daarvoor geregeld moest komen om een spuit te halen.

Bedankt Theo voor jouw bijdrage.

Omdat er nu al ( half april ) wespen, de koninginnen dus rondvliegen, worden er deze zomer meer wespen voorspeld dan normaal.

Hieronder wat tips:
Hang een wespenval op.

wespenvalEen wespenval kun je ook zelf maken door een petfles op driekwart hoogte af te snijden, en het afgesneden stuk op de kop in de driekwart fles te zetten. Vastplakken met tape.
Wat ranja erin met een tikkeltje zeepsop en de eigengemaakte wespenval is klaar.
Laat geen aangebroken pakken drank, blikjes of flesjes onbedekt open staan buiten!
Ga nooit zelf een wespennest verwijderen, laat dat doen door een professional.
Verwijder afval en sluit vuilniszakken goed af.
Contoleer voordat u weggaat met de auto of er wespen in de auto zitten.
Plaats horren en vlieggordijnen voor ramen en deuren.

 De eikenprocessierups

eikenprocessierupsDe eikenprocessie rups is de larve van een nachtvlinder. Deze legt zijn eitjes in de toppen van de eikenbomen.
Deze eikenbomen komen ongeveer half april in het blad te staan, en rond die tijd komen ook de eitjes uit.
De rupsen gaan ’s nachts in grote groepen ( vandaar de naam processierups ) achter elkaar op zoek naar voedsel.
Overdag zie je ze in grote groepen bij elkaar tegen de stam of een tak zitten in een spinsel.
Dit spinsel bestaat uit vervellingshuidjes met brandharen en uitwerpselen.
Het zijn de brandharen van de rups waar de mensen zoveel last van hebben.
Het zijn witte haardjes van 0,1-0,2 mm lang en ze laten gemakkelijk los waarna ze worden verspreid door de wind.
De eerste paar keren dat de rupsen vervellen zijn de haartjes nog niet de bewuste brandhaartjes. Dit gebeurt pas na de derde vervelling, het is dan half mei en dit kan duren tot eind juni.
Eind juli verpopt de eikenprocessierups zich tot een onopvallende nachtvlinder, waarvan het vrouwtje in augustus haar eitjes weer gaat uitzetten in de toppen van eikenbomen.
De eikenprocessierups heeft een zwartbruine kop, een zwartgrijs lichaam en een donkergrijze streep over de rug, de beharing is grijs, wit.

De gezondheidsklachten:
De pijlvormige haartjes van de eikenprocessierups hebben kleine weerhaakjes en kunnen de huid, ogen en luchtwegen binnendringen.
Daarbij komen stoffen vrij die allergische reacties oproepen zoals jeuk, huiduitslag, ademnood en oogirritaties.
Dit kan door direct contact met de huid van de rups of door de brandhaartjes die door de wind zijn meegevoerd.
Het is belangrijk om de brandharen zo snel mogelijk van de huid en uit de ogen te verwijderen.
Doe dit met stromend water.
Ga vooral niet krabben of wrijven want dan helpt u zelf mee om de brandharen nog meer te verspreiden.
Wanneer het maar een klein stukje huid is dat met de brandharen in contact is geweest kan men de brandharen verwijderen met een stukje plakband.
Doe uw kleding uit en was en spoel ze goed.
De klachten verdwijnen vanzelf binnen enkele dagen tot een maximum van twee weken.
Poeder of crème met kamfer of menthol kan helpen tegen de jeuk.
Let op, want ook huisdieren kunnen er last van krijgen.

Hoe te bestrijden?
Preventief kan men de rupsen wegzuigen, dit moet de eigenaar doen van het perceel waarop de desbetreffende bomen staan.
Dit kan dus de gemeente, de provincie. Rijkswaterstaat of een particulier zijn.
Het gebeurt ook wel dat de nesten van rupsen weggebrand worden.
Bestrijding kan ook gebeuren met biologische middelen op basis van de bacterie Bacillus thuringiensi, dit doet men alleen op plaatsen waar grote hoeveelheden rupsen worden verwacht, waar veel mensen in contact kunnen komen met de brandharen.
Dit middel mag echter niet gebruikt worden op plaatsen waar beschermde vlindersoorten voorkomen
In het begin, 1987-1990 kwam de rups vooral voor in het noorden van Limburg, zuidoost Brabant en rond Nijmegen, inmiddels zijn de rupsen doorgedrongen tot grote delen van Nederland, behalve in Friesland en Groningen.

De teek

TeekTeken hebben 4 levensstadia: ei, larve, nimf en adult.
De larve, nimf en adult stadia, daarin zijn zowel de vrouwtjes- als de mannetjes teek in staat om infecties te verspreiden.
Een teek gaat over naar een ander stadium door te vervellen, de teek vervelt na een bloedmaaltijd van een gastheer.
Deze gastheer kan zijn een mens, een huisdier of dieren in het wild ( zoogdieren, vogels of reptielen )
Teken bevinden zich in bossen, duinen maar ook vaak in tuinen.
Ze klimmen in grassen, struiken of kreupelhout en wachten tot de potentiële gastheer langskomt.
De teek ruikt de gastheer of detecteert de uitgestraalde lichaamswarmte
De teek bijt zich met zijn snuit met weerhaken vast in het lichaam en verankert zich dan als het ware.
In het speeksel van de teek zit een verdovende vloeistof maar ook een stof die het stollen van het bloed tegengaat.
Zodoende voelt men de beet niet en kan de teek zijn gang gaan.
Een teek kan enige dagen tot zelfs een week vertoeven op een gastheer.
Hoe langer een teek vastzit, hoe groter de kans op een infectie aanwezig is.
De teek, en dan specifiek genoemd de schapenteek brengt de ziekte van Lyme over.
Dit doet hij door de bacterie Borrelia burgdorferi over te dragen.
Let wel, de teek moet zelf wel besmet zijn met de bacterie Borrelia Burgdorferi.
De teek zelf raakt besmet door vogels of muizen.
Dus niet iedere tekenbeet hoeft te betekenen dat je de ziekte van Lyme krijgt.
Wel is gebleken dat het aantal teken toeneemt, dus de kans dat men de ziekte van Lyme krijgt is ook groter geworden
Als de besmette teek de mens bijt, brengt de besmette teek de bacterie in de bloedbaan van de mens met alle gevolgen van dien.
De ziekte van Lyme, is genoemd naar het plaatsje Old Lyme in de VS van Amerika.
In 1975 brak daar een epidemie van deze ziekte uit.
Old Lyme ligt midden in een bosrijk gebied.

De ziekte van Lyme kent 3 stadia.

Stadium 1  rode kringen op de huid, EM ( erythema migrans)
Het begint als een klein rood plekje dat geleidelijk groter wordt, en een kring vormt om de beet.

Patiënten met EM krijgen zonder verdere tests meteen antibioticum toegediend omdat EM een zichtbaar verschijnsel is van de ziekte van Lyme.
Toch zijn er ook vele gevallen bekend van patiënten waarbij geen EM aanwezig was maar waarbij wel de bacterie in de bloedbaan aangetroffen werd.
Stadium 2  verspreiding van de bacterie door het hele lichaam via de bloedbaan
De ziekteverschijnselen ontstaan in het zenuwstelsel, in de gewrichten of aan het hart.

Stadium 3  chronische Lyme
Men spreekt van chronische Lyme bij een ziekteduur van meer dan een jaar. De klachten kunnen een tijdje weg zijn of minder aanwezig, maar dan daarna ook weer terugkomen en zelfs verergeren.

De meningen van artsen over de diagnose als over de behandeling van Lyme zijn zeer verdeeld, en hebben geleid tot het bestaan van twee zorgrichtlijnen.

CBO richtlijn:   Hierbij krijg je een antibioticakuur van 2 tot maximaal 4 weken.
 ILADS richtlijn:          De behandeling moeten blijven voortgaan zolang de symptomen blijven voortduren.
Daarna moet men waakzaam zijn voor het terugkomen van de klachten of voor het ontstaan van nieuwe nog onbekende symptomen.
Dit omdat niet officieel vastgesteld kan worden dat een antibioticakuur van 30 dagen alle bacteriën doodt.
Bacteriën die de ziekte van Lyme veroorzaken kunnen zich namelijk verstoppen in een
menselijk lichaam en pas later actief worden.

In Nederland volgen de meeste artsen de CBO richtlijn, in Duitsland volgt men vaak de ILADS richtlijn.

Behandeling van de ziekte van Lyme geschiedt door fysiotherapie en antibiotica.

Naar aanleiding van bovenstaande informatie hadden we een gesprek met Jan Munsters.
In mei 2009 kreeg Jan te horen dat hij de ziekte van Lyme had.
Dit wist hij niet, hij heeft nooit een teek of de rode kringen op zijn lichaam gezien.
Als een teek helemaal volgezogen is, wipt hij vanzelf los van het lichaam van zijn gastheer.

Hieronder volgt zijn verhaal.

Jan ging in december 2008 naar de huisarts omdat hij veel last had van zijn rechterknie.
Dit had hij al een paar keer eerder in dat jaar gehad maar toen ging het ook weer vanzelf weer weg.
Tot dat op een gegeven moment niet zo was, en de pijn bleef.
De knie deed niet alleen maar pijn, hij bleef ook veel te dik. Jan kreeg diclofenac voor de pijn.
Inmiddels kreeg Jan ook fysiotherapie maar die stuurde Jan op een gegeven moment terug naar de huisarts om toch nog eens goed naar de knie te laten kijken want de fysiotherapeut vertrouwde het toch niet helemaal.
Via de huisarts werd Jan doorgestuurd naar de orthopeed in het ziekenhuis, de orthopeed liet meteen foto’s maken, men dacht dat Jan jicht had.
In maart 2009 werd er een MRI scan gemaakt. Hier kwamen geen bijzonderheden uit.
Bijkomstigheid was dat Jan ook veel op de bank lag, hij voelde zich steeds heel erg moe in deze periode.
In mei 2009 werd er vocht uit zijn knie gehaald en bloed geprikt.
Op 25 mei 2009 kreeg Jan de uitslag, hij had Lyme artritis. Ineens snapte hij ook alle vage klachten die Jan had aan zijn handen, voeten en spieren.
Er werd 6 weken rust voorgeschreven en een antibioticakuur van 4 weken, eind juli moest Jan dan
terugkomen om te kijken hoe het ging. Na deze kuur bleven de klachten bestaan.
Daarom kreeg Jan nog een infuus in november 2009, daarvoor moest hij 14 dagen achter elkaar 1 uur per dag naar Eindhoven.
Inmiddels was het kerst 2009 en nog steeds waren er geen spectaculaire veranderingen in zijn ziektebeeld.
In april 2010 werd er weer vocht uit de knie gehaald om te kijken of de Borrelia bacterie er nog inzat, deze werd niet meer aangetroffen maar Jan had niet meer veel vertrouwen in de behandelmethode van de reumatoloog in het Regionaal Reumacentrum te Eindhoven.
Vooral omdat hij niet luisterde naar het verhaal van Jan en alle klachten buiten de knie om negeerde of wegwuifde..
Op internet was Jan zelf gaan zoeken en kwam terecht op de site van www.gelreziekenhuizen.nl/ , zij hebben een lyme centrum.
Gelreziekenhuizen is ontstaan uit een fusie van twee ziekenhuizen in Apeldoorn, nl Lukas en Juliana en het Spittal te Zutphen.
Jan ging naar Apeldoorn.
Een lyme centrum is een regionaal kenniscentrum voor de ziekte van Lyme.
Verschillende specialisten werken daar samen aan de diagnose en behandeling van deze ziekte.
Via de huisarts kreeg Jan een verwijskaart.
Alle gegevens van de onderzoeken werden via Eindhoven doorgestuurd naar Apeldoorn.
Op een dag in de week, vrijdags hebben de internist en neuroloog samen alléén maar afspraken met Lyme patiënten.
Jan kreeg daar begin mei 2010 weer allemaal onderzoeken en er werd weer bloed geprikt.
Eind mei 2010 kreeg Jan te horen dat de waardes hoger waren dan de laatste keer bloedprikken in Eindhoven in mei 2009. Hij was toch niet opnieuw weer gestoken? Nee, niet dat hij wist.
Maar ja, de vorige keer had Jan ook niets gemerkt. Jan kreeg antibiotica en moest half augustus terugkomen.
De waardes waren nu niet gestegen, de Borrelia bacterie werd niet meer aangetroffen.
Op de scan was wel te zien dat Jan een gescheurde meniscus had. Daaraan is Jan toen in Mill in oktober 2010 aan geopereerd waarbij tegelijkertijd de ontsteking is weggepoetst.
Dit leek in het begin wel te helpen, maar rechts kan Jan zijn knie niet helemaal recht strekken.
Bij terugkomst in Mill voor controle hebben ze Jan toen een Kenacort injectie gegeven.
Dit is geen standaardmiddel tegen Lyme.
Kenacort geneest de aandoening niet maar onderdrukt de ziekteverschijnselen zodat het lichaam makkelijker kan herstellen.
De knie was namelijk nog veel te dik, maar dit kon ook nog komen door de operatie.
In Mill konden ze toen niets meer voor Jan doen, de knieoperatie was geslaagd, en voor Lyme moest Jan in Apeldoorn zijn.
In december 2010, ongeveer vijf weken na de operatie in Mill was Jan weer op controle in Apeldoorn.
Jan liep toen al een beetje beter maar zijn knie was nog steeds niet de oude.
April 2011 is hij nogmaals op controle geweest. Toen waren de waarden in het bloed gezakt, dat wil dus zeggen dat de bacterie vernietigd is.
Maar dan kan het nog lang duren voordat alles weer is zoals voor de tekenbeet.
Er staat drie tot vijf jaar voor herstel vanaf de tekenbeet tot dat de klachten helemaal weg zijn of wegblijven als dat al helemaal het geval is.
Bij Jan zal dit dan voorjaar 2013 moeten zijn.

Jan werkt inmiddels weer, hij is rustig aan begonnen.
Eerst op therapeutische basis ongeveer 2 uurtjes per dag in de oude Boerenbondwinkel, bij de Praxis te Deurne. Dit heeft Jan gedaan tot aan de opening van de nieuwe Boerenbondwinkel aan de Piet Mondriaanstraat 1 te Deurne. Jan werkte daarna in de Praxis.
In februari 2010 kon hij eindelijk zijn geliefde beroep weer uitoefenen, namelijk vrachtwagenchauffeur.
Jan brengt voor Boerenbond Deurne het voer in een bulkwagen naar de afnemers. Eerst vanaf november 2010 inploegen met een ZZP-er ( Zelfstandige Zonder Personeel ) en daarna weer helemaal alleen.
Jan was blij dat hij weer helemaal uit de ziektewet was, hij zat als het ware tegen de WIA aan te hikken.
WIA is de uitkering die je kunt krijgen als je door ziekte niet of minder kan werken.
Deze kan je aanvragen als je bijna twee jaar ziek bent, en je daarom 65 % of minder kan verdienen van je oude loon.
WIA staat voor Wet werk en inkomensvoorziening naar arbeidsvermogen. Je krijgt dan de uitkering die bij jou situatie past.

Toen Jan in het begin ziek werd en het er naar uit ging zien dat dit niet zomaar voorbij zou gaan, heeft Boerenbond Deurne een externe P & O manager ingeschakeld.
Doel daarvan was om Jan zo snel mogelijk weer aan het werk te krijgen of een andere baan voor hem te vinden binnen de Boerenbond.
Een P & O manager is iemand die binnen een bedrijf alles regelt wat met personeel en organisatie te maken heeft.
Extern wil zeggen dat je iemand van buiten het bedrijf zelf daarvoor inhuurt.
De externe P & O manager van Jan was Albert Struik van PZ support. Een maal per maand was er een gesprek hoe het ging en wat Jan zijn eventuele voorkeur was als hij het beroep van vrachtwagenchauffeur niet meer kon uitoefenen.
Jan heeft toen ook een beroepskeuzetest gedaan. Het viel hem zwaar om zijn beroep misschien op te moeten geven.
Hij was blij om in ieder geval al mee te kunnen helpen in de oude Boerenbondwinkel en de Praxis.
Dan had hij afwisseling en ook een doel om te gaan fietsen want dat bleek heel erg goed te zijn voor zijn knie en dat deed ook geen pijn.

Inmiddels zit Jan weer in zijn oude ritme, wel heeft hij zijn heil gezocht in de alternatieve geneeskunde.
Hij gaat naar AH-SHI te Bladel.

Zo zie je maar dat een klein beestje, of het nu een wesp, een teek of een rups is voor veel overlast kan zorgen.

Hieronder nog de tip hoe je een teek veilig kan verwijderen.

teek-beetpakken-pincet    teek-omhoog-trekken 

 

Dit doe je met een tekenpincet of gewone pincet.

tekenpincet 

Tekenpincet of ook wel tekenpen genoemd

Jan, bedankt voor je verhaal en we hopen dat het goed gaat met jou.

Ook bedankt, Ans van Bussel van EHBO Deurne voor het lenen van het info boekje.

De redactie